Najpewniejszym sposobem na sprawdzenie, czy ktoś wziął kredyt na Twoje dane, jest pobranie darmowej Kopii Danych z BIK (Biuro Informacji Kredytowej) lub wykupienie Alertów BIK, które informują SMS-em o każdym nowym wniosku kredytowym. Warto uzupełnić to o raporty z biur informacji gospodarczej, takich jak KRD, BIG InfoMonitor czy ERIF.
Kradzież tożsamości i wyłudzenia kredytów to problem, z którym każdego roku mierzy się kilkadziesiąt tysięcy Polaków. Często ofiara dowiaduje się o problemie dopiero wtedy, gdy bank odmawia jej kredytu lub gdy pojawia się windykator z żądaniem spłaty długu, o którym nic nie wiedziała. Na szczęście weryfikacja jest możliwa bez wychodzenia z domu i zajmuje nie więcej niż kilkanaście minut.
Co znajdziesz w raporcie BIK i jak go pobrać?
BIK gromadzi dane o wszystkich zobowiązaniach kredytowych przypisanych do Twojego numeru PESEL, niezależnie od tego, czy kredyt był spłacany terminowo, czy nie. Możesz tam sprawdzić aktywne kredyty, historię spłat, a przede wszystkim zapytania kredytowe, czyli momenty, kiedy bank lub firma pożyczkowa sprawdzała Twoją historię w związku z wnioskiem o finansowanie.
Dostępne są dwa warianty dostępu do danych w BIK. Darmowa Kopia Danych, do której masz prawo raz na sześć miesięcy, zawiera pełne informacje o Twoich zobowiązaniach, choć prezentuje je w mniej przejrzystej formie. Płatny Raport BIK kosztuje ok. 54 zł i jest bardziej czytelny, zawiera też dodatkowe informacje analityczne. Do codziennego monitoringu lepiej sprawdzają się Alerty BIK w formie abonamentu, które powiadamiają SMS-em lub e-mailem za każdym razem, gdy ktoś złoży wniosek kredytowy na Twoje dane.
Aby pobrać raport, załóż konto na stronie bik.pl, przejdź przez weryfikację tożsamości i zamów wybrany produkt. Kopia Danych jest dostępna do pobrania zazwyczaj w ciągu kilku minut po złożeniu wniosku.
Czego nie powie Ci BIK, a co znajdziesz w KRD i BIG?
BIK obejmuje głównie banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK-i). Część firm pożyczkowych, operatorów telekomunikacyjnych czy dostawców energii nie raportuje tam swoich danych. Dlatego warto równolegle sprawdzić rejestry dłużników.
Trzy główne biura informacji gospodarczej w Polsce to KRD (Krajowy Rejestr Długów), BIG InfoMonitor i ERIF. Każde z nich pozwala pobrać bezpłatny raport raz na sześć miesięcy. Jeśli ktoś wziął chwilówkę lub pożyczkę pozabankową na Twoje dane i nie spłaca jej, najszybciej trafi właśnie do tych rejestrów.
Sprawdzenie tylko BIK może nie wystarczyć. Firmy pożyczkowe i operatorzy telekomunikacyjni częściej raportują długi do KRD lub BIG niż do Biura Informacji Kredytowej.
Jak ustawić alerty, żeby nie przegapić nowego wniosku?
Monitorowanie raz na pół roku to reakcja po fakcie. Jeśli chcesz działać prewencyjnie, masz kilka możliwości.
Alerty BIK w ramach abonamentu (ok. 24–36 zł miesięcznie) powiadamiają Cię w czasie rzeczywistym o każdym zapytaniu kredytowym. To jeden z najszybszych sposobów na wykrycie próby wyłudzenia, zanim kredyt zostanie wypłacony. Warto też sprawdzić, czy Twój bank oferuje własne powiadomienia o próbach otwarcia rachunków lub produktów kredytowych, co jest coraz popularniejszą funkcją w aplikacjach mobilnych dużych banków. BIG InfoMonitor oferuje podobną usługę w ramach abonamentu BIG Alert.
Co robić, gdy znajdziesz kredyt, którego nie brałeś?
Działaj bez zwłoki, bo czas ma znaczenie. Szybkie zgłoszenie sprawy ogranicza dalsze szkody i przyspiesza postępowanie wyjaśniające.
- Zgłoś sprawę na Policję i uzyskaj potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie
- Skontaktuj się bezpośrednio z bankiem lub firmą pożyczkową, która udzieliła kredytu, i żądaj wstrzymania spłaty oraz wszczęcia postępowania wyjaśniającego
- Zastrzeż dowód osobisty w systemie Dokumenty Zastrzeżone prowadzonym przez Związek Banków Polskich (dokumentyzastrzezone.pl) oraz w swoim banku
- Jeśli sprawa trafiła już do windykatora, poinformuj firmę windykacyjną o złożonym zawiadomieniu na Policję i wyślij pisemne żądanie wstrzymania działań
- Po zakończeniu postępowania złóż wniosek do BIK lub odpowiedniego biura informacji gospodarczej o usunięcie lub korektę wpisu, dołączając postanowienie o umorzeniu lub wyrok sądu
Samo zgłoszenie na Policję nie blokuje automatycznie kredytu ani windykacji. Musisz równolegle kontaktować się z wierzycielem i wysłać pisemne żądanie wstrzymania działań.
Jakie dokumenty są potrzebne do usunięcia błędnego wpisu?
To etap, o którym rzadko się mówi, a który bywa najbardziej frustrujący. Usunięcie nieuzasadnionego wpisu z BIK wymaga złożenia reklamacji lub wniosku o korektę danych bezpośrednio w instytucji, która wpis dodała, czyli najczęściej w banku lub firmie pożyczkowej. BIK sam nie usuwa danych bez zgody wierzyciela lub orzeczenia sądu.
Do wniosku warto dołączyć potwierdzenie złożenia zawiadomienia o przestępstwie, ewentualnie postanowienie o umorzeniu dochodzenia lub wyrok stwierdzający nieważność umowy. Termin rozpatrzenia reklamacji przez bank wynosi standardowo 30 dni. Jeśli bank odmówi korekty, możesz złożyć skargę do Rzecznika Finansowego lub skierować sprawę do sądu cywilnego.
Czego nie robić, gdy podejrzewasz wyłudzenie?
Kilka błędów może znacząco utrudnić sprawę lub wydłużyć czas jej rozwiązania. Nie spłacaj kredytu, którego nie zaciągałeś, nawet jeśli windykator grozi sądem. Spłata jest traktowana jako uznanie długu i może komplikować dalsze postępowanie. Nie ignoruj wezwań do zapłaty, bo niezareagowanie na czas może skutkować wyrokiem zaocznym.
Nie zakładaj też, że bank sam wykryje problem i się nim zajmie. Instytucje finansowe nie mają obowiązku prewencyjnie informować klientów o podejrzanych wnioskach. Cały ciężar zgłoszenia i udowodnienia nieprawidłowości spoczywa na ofierze.
Jak długo zostają dane w BIK po spłacie kredytu?
To pytanie pojawia się zarówno u osób, które padły ofiarą wyłudzenia, jak i u tych, które po prostu chcą zarządzać swoją historią kredytową. Dane o kredytach spłaconych terminowo mogą być przechowywane przez BIK przez 5 lat od daty spłaty, jeśli wyraziłeś na to zgodę. Wpisy negatywne, dotyczące opóźnień powyżej 60 dni, pozostają przez 5 lat bez możliwości wcześniejszego usunięcia. Dane o kredytach w trakcie spłaty są aktualizowane co miesiąc.
Jeśli chcesz skrócić okres przechowywania danych pozytywnych, możesz wycofać zgodę na przetwarzanie po spłacie zobowiązania. W przypadku wpisów wynikających z wyłudzenia obowiązuje odrębna procedura opisana powyżej.